Sześćset pięćdziesiąt osiem tysięcy zgłoszeń — rekord, który niepokoi
W 2025 roku do CERT Polska wpłynęło 658,3 tysiąca zgłoszeń o potencjalnych cyberzagrożeniach — wzrost o 152% rok do roku. W samym grudniu 2025 zespół zarejestrował 24,7 tysiąca incydentów, z czego 98% stanowiły oszustwa. Po dziewięciu latach śledzenia tego sektora widzę w tych liczbach nie tyle pogorszenie bezpieczeństwa technologii, ile eksplozję skali ataków socjotechnicznych — w dużej części związanych z systemem BLIK i fałszywymi platformami, w tym kasynami.
W tym tekście rozkładam, czym jest CERT Polska, jak interpretować jego dane o incydentach, jak konkretnie zgłosić incydent związany z BLIK i jakie trendy zespół prognozuje na 2026 rok. CERT jest instytucją, której rola w ekosystemie bezpieczeństwa jest często niedoceniana przez przeciętnego użytkownika — a powinna być pierwszym adresem w razie kontaktu z phishingiem.
Czym jest CERT Polska i jaką pełni funkcję
CERT Polska (Computer Emergency Response Team) to zespół reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego, działający w ramach NASK — Państwowego Instytutu Badawczego. Powstał w 1996 roku jako pierwszy tego typu zespół w Polsce. Jego rolą jest monitorowanie cyberzagrożeń, reagowanie na incydenty, koordynacja działań w razie dużych ataków oraz edukacja.
W kontekście oszustw BLIK CERT Polska pełni kilka kluczowych funkcji. Pierwsza — prowadzi listę ostrzeżeń przed niebezpiecznymi stronami (lista CERT), do której trafiają domeny phishingowe, fałszywe sklepy, podrobione strony bankowe i kasynowe. Operatorzy telekomunikacyjni i przeglądarki internetowe korzystają z tej listy do blokowania dostępu do niebezpiecznych stron.
Druga funkcja — przyjmowanie zgłoszeń od obywateli. CERT prowadzi prosty mechanizm zgłaszania podejrzanych wiadomości SMS (przez przekierowanie na numer 8080), podejrzanych stron i innych incydentów. Każde zgłoszenie jest analizowane, a potwierdzone zagrożenia trafiają na listę ostrzeżeń, chroniąc kolejnych potencjalnych użytkowników.
Trzecia funkcja — analiza i raportowanie. CERT publikuje cykliczne raporty o stanie bezpieczeństwa polskiej cyberprzestrzeni, identyfikuje nowe trendy w atakach, ostrzega przed kampaniami phishingowymi. Te raporty są wartościowym źródłem wiedzy o tym, jak ewoluują zagrożenia — w tym te związane z płatnościami i hazardem online.
Czwarta funkcja, mniej widoczna dla obywatela, to koordynacja z innymi instytucjami. CERT Polska współpracuje z bankami, operatorami telekomunikacyjnymi, Związkiem Banków Polskich, policją i zagranicznymi zespołami CERT. Ta sieć współpracy pozwala na szybką reakcję w razie dużych kampanii ataków — zablokowanie domeny, ostrzeżenie banków o nowym schemacie oszustwa, koordynacja działań na poziomie międzynarodowym. Z perspektywy gracza oznacza to, że zgłoszenie pojedynczego incydentu może uruchomić łańcuch działań chroniących tysiące innych użytkowników.
Dane 2025 — incydenty i zgłoszenia w szczegółach
Rok 2025 był rekordowy pod względem skali zgłoszeń. 658,3 tysiąca zgłoszeń do CERT Polska to wzrost o 152% rok do roku — czyli ponad dwukrotny. Ta dynamika nie oznacza, że internet stał się dwukrotnie bardziej niebezpieczny — częściowo odzwierciedla rosnącą świadomość obywateli i łatwiejsze mechanizmy zgłaszania (numer 8080 dla SMS-ów). Ale skala bezwzględna jest niepokojąca niezależnie od interpretacji.
Z całości zgłoszeń CERT identyfikuje „incydenty” — czyli potwierdzone przypadki zagrożenia. W grudniu 2025 było ich 24,7 tysiąca, z czego 98% stanowiły oszustwa (fraud). To pokazuje przesunięcie charakteru zagrożeń. Klasyczne ataki techniczne (malware, włamania, ransomware) stanowią dziś mniejszość. Dominują oszustwa socjotechniczne — phishing, fałszywe sklepy, oszustwa „na BLIK”, fałszywe inwestycje, podrobione strony.
W kontekście BLIK znacząca część tych oszustw wykorzystuje system płatności jako narzędzie wyłudzenia. Mechanizm jest stały — ofiara jest manipulowana do podania kodu BLIK lub autoryzacji transakcji. Fałszywe kasyna są jedną z popularnych fasad — łączą zaufanie do rozrywki, presję czasu i emocjonalną gotowość do „spróbowania”. Pełną anatomię phishingu pod fałszywe kasyno BLIK, łącznie z konkretnymi technikami rozpoznawania, rozkładam w tekście o phishingu BLIK w kasynach.
Z perspektywy trendu — udział oszustw w ogólnej liczbie incydentów rośnie konsekwentnie od kilku lat. To znaczy, że bezpieczeństwo techniczne systemów (banków, BLIKa, infrastruktury) jest coraz lepsze, ale „najsłabszym ogniwem” pozostaje człowiek. Ataki przesuwają się z technologii na psychologię, bo to się oszustom bardziej opłaca.
Jak zgłosić incydent związany z BLIK krok po kroku
Krok pierwszy — jeśli dostałeś podejrzany SMS z linkiem (np. „Twoja paczka czeka, dopłać przez BLIK”), przekaż go na numer 8080. To bezpłatny numer CERT Polska do zgłaszania podejrzanych SMS-ów. Przekazanie wiadomości pozwala CERT przeanalizować link i, jeśli jest niebezpieczny, dodać go do listy ostrzeżeń.
Krok drugi — jeśli natrafiłeś na podejrzaną stronę (fałszywe kasyno, podrobiona strona banku), zgłoś ją przez formularz na stronie CERT Polska (incydent.cert.pl). Formularz pozwala opisać sytuację, podać adres strony i dołączyć zrzuty ekranu. Zgłoszenie jest dostępne anonimowo.
Krok trzeci — jeśli już doszło do straty finansowej, sekwencja jest szersza. Najpierw bank (zablokowanie transakcji, jeśli możliwe, reklamacja). Potem policja (zgłoszenie przestępstwa, numer 112 lub komisariat). CERT Polska jest uzupełnieniem — zgłoszenie incydentu pomaga w blokowaniu kolejnych ataków, nawet jeśli twoich pieniędzy nie odzyska bezpośrednio.
Krok czwarty — prewencja na przyszłość. Po incydencie warto sprawdzić, czy twoje dane nie wyciekły szerzej. CERT Polska i powiązane serwisy (np. Bezpieczne Dane) pozwalają sprawdzić, czy twój adres email lub numer telefonu pojawił się w znanych wyciekach danych. To pomaga ocenić, czy incydent był jednorazowy, czy częścią szerszego problemu z bezpieczeństwem twoich danych. Im wcześniej wykryjesz wyciek, tym szybciej możesz zareagować — zmienić hasła, włączyć dodatkowe zabezpieczenia, zwiększyć czujność wobec prób kontaktu.
Trendy na 2026 — czego prognozuje zespół
Pierwszy prognozowany trend to wzrost wykorzystania AI w atakach — deepfake głosu i obrazu, spersonalizowane wiadomości generowane masowo, fałszywe reklamy z wizerunkami znanych osób. Drugi trend — przesunięcie ataków na komunikatory (WhatsApp, Telegram, Messenger), gdzie filtry antyspamowe są słabsze niż w SMS i email. Trzeci trend — rosnąca rola fałszywych platform inwestycyjnych i hazardowych jako fasad dla wyłudzeń, łączących obietnicę szybkiego zysku z presją czasu. Wszystkie trzy trendy mają wspólny mianownik — atak coraz mniej dotyczy technologii, a coraz bardziej psychologii ofiary.
Czwarty trend, mniej spektakularny ale istotny, to „profesjonalizacja” oszustw. Dawniej phishing był dziełem amatorów — błędy językowe, nieudolne podróbki, oczywiste sygnały oszustwa. Dziś za atakami stoją zorganizowane grupy z podziałem ról, własnym zapleczem technologicznym i budżetem marketingowym. Skutek — fałszywe strony są coraz trudniejsze do odróżnienia od prawdziwych, a kampanie phishingowe są coraz lepiej dopasowane do profilu ofiary.
Z perspektywy obrony oznacza to, że stara rada „uważaj na błędy językowe i nieudolne podróbki” przestaje wystarczać. Współczesna obrona musi opierać się na zasadach behawioralnych, nie na rozpoznawaniu wizualnych sygnałów. Zasada „nigdy nie podawaj kodu BLIK osobie trzeciej”, zasada „weryfikuj przez niezależny kanał”, zasada „presja czasu to sygnał alarmowy” — te reguły działają niezależnie od tego, jak dobrze wykonana jest podróbka. To jest kierunek, w którym CERT Polska prowadzi swoją edukację konsumencką na 2026 rok.